Registratierechten in België
Registratierechten zijn de belasting die u betaalt wanneer een verkoopakte van onroerend goed wordt geregistreerd. Het is een gewestbelasting: Vlaanderen, Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bepalen elk hun eigen tarieven en verminderingen. De notaris berekent en int het bedrag bij het verlijden van de akte, en het wordt in de regel niet door uw hypothecair krediet gedekt.
Stappen
Bepaal welk gewest bevoegd is
Doorslaggevend is waar het onroerend goed ligt, niet waar u woont. Een Brusselaar die in Vlaanderen koopt, valt onder de Vlaamse regels en onder de Vlaamse Belastingdienst.
Ga na of u een vermindering kunt genieten
Elk gewest voorziet gunstregimes, doorgaans voor wie een enige eigen woning koopt om er zelf te wonen, soms gekoppeld aan voorwaarden inzake domiciliëring of renovatie. Vraag de notaris welk regime op uw situatie van toepassing is.
Laat de notaris een raming maken vóór het compromis
Vraag een schriftelijke raming van registratierechten, erelonen en aktekosten. Doe dat vóór u de verkoopovereenkomst tekent, want vanaf die handtekening bent u in principe verbonden.
Voorzie het bedrag in uw eigen inbreng
Kredietgevers financieren doorgaans de aankoopprijs en niet de aktekosten. Reken die kosten dus bij uw eigen middelen, naast de inbreng die de bank vraagt op de prijs zelf.
Respecteer de voorwaarden na de aankoop
Een vermindering die aan voorwaarden hangt, kan worden herzien als u ze niet naleeft, bijvoorbeeld wanneer u zich niet binnen de gestelde termijn domicilieert. Noteer die verplichtingen in uw agenda.
Waarom uw notaris de sleutelfiguur is
De notaris is in België een openbaar ambtenaar die de akte opstelt, registreert en de belasting int voor rekening van het gewest. Zijn ereloon is wettelijk bepaald, wat betekent dat u op dat punt niet tussen notarissen kunt onderhandelen.
Wat u wel kunt doen, is vroeg beroep op hem doen. Een notaris die het compromis mee bekijkt, kan opschortende voorwaarden formuleren, bijvoorbeeld voor het verkrijgen van het krediet, die u beschermen als de financiering niet rondkomt.
Koper en verkoper mogen elk hun eigen notaris aanstellen zonder dat de totale kost stijgt: de erelonen worden dan onder de kantoren verdeeld.
Wat de akte nog meer kost
Naast de registratierechten betaalt u het ereloon van de notaris, de aktekosten en de administratieve opzoekingen. Er is ook een tweede akte wanneer u met een hypothecair krediet werkt: de kredietakte, met eigen registratie- en inschrijvingskosten.
Die tweede akte wordt vaak vergeten in de budgettering, terwijl ze een aanzienlijk bedrag vertegenwoordigt. Vraag de raming van beide akten samen.
Ten slotte kunnen bijkomende kosten opduiken naargelang het goed: bodemattest, keuringen, of het opzoeken van stedenbouwkundige inlichtingen. Uw notaris somt ze op in de raming.
Waarom wij hier geen tarieven vermelden
De tarieven en de voorwaarden van de verminderingen worden door de gewesten geregeld en de voorbije jaren herhaaldelijk gewijzigd. Een percentage dat vandaag klopt, kan bij uw akte al achterhaald zijn.
Bovendien hangt het toepasselijke tarief af van elementen die alleen uw dossier bepalen: is het uw enige woning, gaat u er zelf wonen, koopt u met een vennootschap, of gaat het om bouwgrond of om een nieuwbouw met btw in plaats van registratierechten.
Raadpleeg daarom de bevoegde gewestelijke belastingdienst en laat uw notaris de berekening voor uw concrete dossier maken. Wikifin, het platform van de FSMA, biedt daarnaast neutrale uitleg over de kostenstructuur van een aankoop.
Veelgestelde vragen
Kan ik de registratierechten mee lenen?
Kredietgevers financieren in de regel de aankoopprijs en niet de aktekosten, waardoor u die uit eigen middelen betaalt. Sommige dossiers laten een ruimere financiering toe, maar dat verhoogt uw quotiteit en dus meestal ook uw rentevoet. Reken die kosten daarom van bij het begin bij uw eigen inbreng.
Wanneer moet het bedrag betaald zijn?
U stort de volledige provisie voor akte- en registratiekosten aan de notaris vóór of bij het verlijden van de akte. De notaris betaalt daarna de belasting binnen de wettelijke registratietermijn en bezorgt u een eindafrekening met de terugbetaling van het niet-gebruikte deel van de provisie.
Wat gebeurt er als ik een verminderd tarief geniet en later verhuis?
Verminderingen hangen aan voorwaarden, vaak rond het bewonen van het goed of het behoud ervan gedurende een bepaalde periode. Wordt een voorwaarde niet nageleefd, dan kan de belastingdienst het voordeel herzien en het verschil navorderen. Vraag uw notaris die voorwaarden schriftelijk op te lijsten.