Verhuisverlof in België
Het Belgische arbeidsrecht kent geen algemeen recht op betaald verlof om te verhuizen. Het klein verlet dekt een gesloten lijst van gebeurtenissen — huwelijk, geboorte, overlijden, bepaalde officiële oproepingen — waarin een verhuis niet voorkomt. Toch bestaat er in verschillende sectoren wel een dag afwezigheid, toegekend door een collectieve arbeidsovereenkomst, door het arbeidsreglement of door een vast bedrijfsgebruik.
Stappen
Zoek het nummer van uw paritair comité op
Dat nummer staat op uw loonbrief en anders bezorgt uw personeelsdienst het u. Het bepaalt welke sectorale afspraken op u van toepassing zijn, en dus of er in uw sector een dag voor een verhuis bestaat. Zonder dat nummer zoekt u in het verkeerde document.
Kijk de sectorale cao na
De collectieve arbeidsovereenkomsten per paritair comité worden gepubliceerd door de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg. Uw vakbondsafvaardiging of uw personeelsdienst vindt de bepaling doorgaans sneller terug dan uzelf. Let op eventuele voorwaarden, zoals een beperking tot één dag per jaar of een minimumanciënniteit.
Lees uw arbeidsreglement en uw arbeidsovereenkomst
Een ondernemings-cao of het arbeidsreglement kan verder gaan dan de sector. Staat er een voordeel in uw individuele overeenkomst, dan is het u verworven, ook als geen enkele sectorale tekst het voorziet. Bewaar een kopie van de passage waarop u zich beroept.
Vraag de dag schriftelijk en ruim op voorhand aan
Vermeld de datum en de reden en vraag een schriftelijke bevestiging. Wie weken op voorhand vraagt, krijgt zelden een weigering om organisatorische redenen. Een mondelinge toezegging die niemand terugvindt, is bij een discussie waardeloos.
Voorzie een terugvaloplossing
Bestaat er geen recht, kies dan tussen een dag jaarlijkse vakantie, recuperatie van gepresteerde uren of onbetaald verlof mits akkoord van uw werkgever. Telewerk lost de dag van de verhuiswagen niet op, maar wel de dagen erna, waarop een technicus of een levering langskomt.
Waarom een verhuis geen klein verlet is
Het klein verlet, ook bekend als de kort verzuim- of omstandigheidsverloven, geeft recht op afwezigheid met behoud van loon voor een reeks nauwkeurig opgesomde gebeurtenissen. Elke gebeurtenis geeft een bepaald aantal dagen en moet met een officieel stuk kunnen worden gestaafd.
Die lijst is gesloten. Wat er niet in staat, opent op die grond geen enkel recht, hoe zwaar het praktisch ook weegt. Een verhuis valt in dat geval.
De logica achter het stelsel verklaart die afwezigheid: het gaat om gebeurtenissen die op een welbepaalde dag vallen en die u niet kunt verplaatsen. Een verhuis wordt gepland, kan gespreid worden en valt desnoods op een niet-gewerkte dag.
Het ontbreken van een wettelijk recht is dus geen vergetelheid, maar een keuze. De sociale partners hebben ze nadien sector per sector bijgestuurd, wat verklaart waarom uw collega bij een ander bedrijf wel een dag krijgt en u niet.
Waar uw recht dan wel kan staan
De sectorale collectieve arbeidsovereenkomst is de eerste bron. Verschillende paritaire comités kennen een dag afwezigheid toe voor een verhuis, soms beperkt tot één keer per jaar of gekoppeld aan een anciënniteitsvoorwaarde.
Daarna volgt de ondernemings-cao, die verder mag gaan dan de sector, en het arbeidsreglement, dat elke werknemer moet kunnen inkijken. Uw individuele arbeidsovereenkomst vormt het laatste niveau.
Ten slotte telt het bedrijfsgebruik: een gewoonte die algemeen, bestendig en vast is toegepast, kan worden ingeroepen. Krijgen uw collega's die dag stelselmatig, dan verdient dat argument een plaats in het gesprek.
Werkt u in overheidsdienst, dan gelden statuten met eigen dienstvrijstellingen, die federaal, gewestelijk of lokaal worden vastgelegd. Bent u zelfstandige, dan bestaat er geen verlofstelsel: uw afweging is economisch, tussen een dag niet factureren en de kost van hulp bij de verhuis.
Waarvoor u die vrije dag werkelijk nodig hebt
De sleuteloverdracht is het ogenblik waarop u zaken vastlegt die u nadien niet meer kunt bewijzen. U leest alle meterstanden af, noteert de EAN-code van elke aansluiting en ondertekent het energieovernamedocument samen met de tegenpartij.
Uw energiecontract volgt u naar het nieuwe adres met een eenvoudige adreswijziging bij uw leverancier. Wilt u van die gelegenheid gebruikmaken om van leverancier te veranderen, dan is dat een aparte beslissing met een opzegtermijn van één maand en zonder verbrekingsvergoeding.
Voor telecom regelt Easy Switch de overstap naar een andere operator, waarbij de nieuwe operator de opzegging bij de oude afhandelt. Verhuist u met dezelfde operator, dan boekt u een technicusafspraak, en die wachttijd plant u weken op voorhand in.
Na de effectieve verhuis geeft u uw nieuwe hoofdverblijfplaats aan bij de gemeente, binnen de wettelijke termijn. Daaruit volgen de woonstcontrole en de bijwerking van uw identiteitskaart, twee stappen waarvoor u thuis moet kunnen zijn.
Veelgestelde vragen
Heb ik wettelijk recht op een dag verlof om te verhuizen?
Niet op grond van de wet: een verhuis staat niet in de gesloten lijst van het klein verlet. Een recht kan wel bestaan in de collectieve arbeidsovereenkomst van uw sector, in een ondernemings-cao, in het arbeidsreglement of in uw individuele overeenkomst. Kijk die vier bronnen na in die volgorde.
Hoe kom ik te weten wat mijn sector voorziet?
Begin bij het nummer van uw paritair comité op uw loonbrief. De collectieve arbeidsovereenkomsten per comité worden gepubliceerd door de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg. Uw personeelsdienst of een vakbondsafvaardiging kan u de toepasselijke bepaling meestal binnen enkele dagen bezorgen.
Mag mijn werkgever die dag weigeren?
Bestaat er een conventioneel recht, dan kan hij het principe niet naast zich neerleggen. Vraagt u een dag jaarlijkse vakantie, dan mag hij een bepaalde datum weigeren om organisatorische redenen, maar niet uw vakantierecht zelf. Vraag bij een weigering de motivering schriftelijk.